Сепак, постојат повеќе од 100 земји во кои жителите и туристите не можат да купат „Биг Мек“ или „Мекнагетс“. Причините се различни – од законски ограничувања и политички односи до економски услови и неуспешни деловни договори.
Меѓу земјите во кои нема ресторани на „Мекдоналдс“ се и Бермуди, Јемен, Северна Кореја, Боливија, Иран и Македонија. Но, тоа не значи дека компанијата е законски забранета во сите нив.
Бермуди – закон што го ограничува работењето на странските синџири
Бермуди се позната туристичка дестинација, па многумина би очекувале таму да најдат барем еден ресторан на „Мекдоналдс“. Сепак, на островите нема ниту еден.
Причината е законот за забранети ресторани, донесен во 1997 година, со кој се ограничува отворањето ресторани поврзани со синџири што работат надвор од Бермуди.
Интересно е што на Бермуди некогаш постоел „Мекдоналдс“. Ресторанот се наоѓал во американска поморска воздухопловна база и не подлежел на истите локални ограничувања.
Меѓутоа, по затворањето на базата во 1995 година, престанал да работи и ресторанот.
На островите, сепак, може да се најде KFC. Овој синџир работел таму уште пред донесувањето на законот, па му било дозволено да продолжи со работењето.
Јемен – војната и економската криза се главните пречки
Во Јемен нема ресторани на „Мекдоналдс“, но причината не е потврдена законска забрана.
Земјата со години се соочува со вооружени конфликти, политичка нестабилност и сериозна хуманитарна криза.
Безбедносните ризици за вработените и посетителите претставуваат голема пречка за влез на меѓународни компании.
Дополнителен проблем е економската состојба. Високата невработеност, сиромаштијата и ограничената куповна моќ го прават јеменскиот пазар исклучително предизвикувачки за големите синџири за брза храна.
Поради овие околности, отворањето ресторани на „Мекдоналдс“ во Јемен засега не изгледа како реална деловна можност.
Северна Кореја – американскиот бренд не се вклопува во политичкиот систем
Отсуството на „Мекдоналдс“ во Северна Кореја веројатно не претставува големо изненадување.
Земјата има долгогодишни политички тензии со САД и строго контролиран економски систем, кој значително го ограничува присуството на странски компании.
Како еден од најпрепознатливите симболи на американската потрошувачка култура, „Мекдоналдс“ досега не успеал да влезе на севернокорејскиот пазар.
Во 2018 година, во период на дипломатски разговори меѓу Северна Кореја и САД, се појавија информации дека отворањето американски ресторан за брза храна би можело да биде симболичен гест на подобрување на односите.
Сепак, таквата можност не се реализирала.
Боливија – „Мекдоналдс“ дојде, но не успеа да ги освои потрошувачите
За разлика од другите земји на листата, Боливија има поинаква приказна.
„Мекдоналдс“ започнал со работа во земјата во 1997 година, но неговиот деловен модел не успеал да се прилагоди на локалниот пазар.
Еден од главните проблеми биле цените. Додека оброк во „Мекдоналдс“ чинел меѓу четири и пет долари, во локалните ресторани сличен оброк можел да се купи за два до три долари.
Во земја во која голем дел од населението живеело во сиромаштија, оваа разлика имала значително влијание врз потрошувачите.
Дополнително, традиционалната боливиска кујна и локалните навики во исхраната претставувале силна конкуренција за американскиот синџир.
По само пет години работење, во 2002 година „Мекдоналдс“ ги затворил сите свои ресторани во Боливија.
Поранешниот претседател Ево Моралес во повеќе наврати јавно ја критикувал западната брза храна, но затворањето на рестораните не треба да се меша со формална законска забрана.
Иран – политичките односи го спречуваат доаѓањето на американскиот гигант
Иран е уште една земја во која нема официјални ресторани на „Мекдоналдс“.
Политичките тензии со САД, санкциите и ограничувањата за работење на американските компании се меѓу главните причини поради кои синџирот не е присутен на иранскиот пазар.
Но, тоа не значи дека иранските потрошувачи не се заинтересирани за американскиот тип брза храна.
Напротив, во земјата се појавиле локални ресторани што го имитираат изгледот и концептот на познатите западни брендови.
Еден од најинтересните примери е ресторанот „Mash Donalds“ во Техеран.
Со визуелен идентитет што потсетува на оригиналниот „Мекдоналдс“, вклучувајќи елементи слични на препознатливите златни лакови, ресторанот нуди сопствено мени приспособено на локалните вкусови.
Меѓу производите што се споменуваат во неговата понуда е и сендвич со фалафел.
Македонија – седум ресторани затворени речиси преку ноќ
И Македонија е меѓу земјите во кои денес нема „Мекдоналдс“, иако американскиот синџир со години беше присутен на домашниот пазар.
Во земјата работеа седум ресторани, управувани од компанијата „СЈ“.
Меѓутоа, во 2013 година, франшизниот договор бил прекинат, по што рестораните престанале со работа.
Затворањето било ненадејно за голем дел од потрошувачите. Рестораните што претходно редовно работеле ги пречекале посетителите со известувања дека се затворени.
Иако првичните известувања укажувале на привремен прекин на работењето, рестораните не биле повторно отворени.
За разлика од Бермуди, каде што постои конкретно законско ограничување, во Македонија причината за исчезнувањето на „Мекдоналдс“ била поврзана со прекинувањето на франшизниот договор, а не со законска забрана за работење.
Зошто „Мекдоналдс“ не е присутен насекаде?
Иако „Мекдоналдс“ е еден од најголемите синџири за брза храна во светот, неговото глобално присуство не значи дека може успешно да работи на секој пазар.
Во некои земји постојат законски ограничувања, во други политички и безбедносни пречки, додека на одредени пазари компанијата едноставно не успеала да воспостави одржлив деловен модел.
Примерите на Боливија и Македонија покажуваат дека дури и светски познат бренд може да се повлече од пазар на кој претходно работел.
Затоа, иако препознатливите златни лакови се присутни во голем дел од светот, постојат места каде што „Мекдоналдс“ останува само познато име – без ниту еден ресторан.