Август е меѓу најактивните месеци за туризмот во Охрид. Слободните апартмани тешко се наоѓаат, резервациите пристигнуваат преку различни платформи, а дел од сопствениците гостите ги договараат директно – преку телефон, Facebook или по препорака.
На прв поглед, издавањето апартман изгледа како едноставен начин за дополнителна заработка. Ако ноќевањето чини 60 евра, а апартманот е издаден 20 ноќи во месецот, тоа значи 1.200 евра, односно околу 74.000 денари приход.
Но, ова не е сума што целата останува кај сопственикот. Освен трошоците за одржување, чистење и сметки, постои и даночна обврска.
Токму на тоа Управата за јавни приходи потсети на средбата со туристичкиот сектор во Охрид.
Данокот важи без разлика како сте го нашле гостинот
УЈП посочува дека граѓаните кои остваруваат доход од издавање апартмани, станови, куќи, вили и соби се должни тој доход да го пријават и да го платат утврдениот данок на личен доход.
Притоа, не е важно каде сте ја објавиле понудата или како сте стигнале до гостинот.
Обврската се однесува на издавање преку Booking.com, Airbnb, Facebook, Kayak, Tripadvisor и други платформи, но и на директно договорени резервации.
Не е пресудно ниту дали гостите се домашни или странски туристи, како и дали плаќањето е извршено преку трансакциска сметка или во кеш.
Уште поважно, обврската не важи само за оние кои издаваат во текот на целата година. Според УЈП, даночна обврска има и кога недвижноста се издава само неколку дена во месецот.
60 евра од ноќ не значи 60 евра чиста заработка
Да земеме пример со апартман во Охрид кој во јули и август се издава по просечна цена од 60 евра за ноќ.
Ако во секој од двата месеца има 20 продадени ноќевања, сопственикот би остварил 1.200 евра месечно, или 2.400 евра за двата месеца. Тоа е околу 148.000 денари бруто приход.
Но од таа сума треба да се покријат низа трошоци.
Доколку резервацијата доаѓа преку платформа, може да има провизија. По секој гостин следуваат чистење и перење постелнина и крпи, а тука се и трошоците за струја, вода, интернет, клима-уред, бојлер и средства за хигиена. Понекогаш се појавуваат и трошоци за поправки или замена на опрема.
Дополнително, приходот има и даночен третман.
УЈП објаснува дека данокот се пресметува на бруто остварениот доход намален за признатите трошоци, а начинот на пресметка зависи и од тоа дали недвижноста се издава опремена или неопремена. Пријавувањето се врши преку системот за е-Даночни услуги.
Затоа сумата што туристот ја плаќа за една ноќ не треба автоматски да се смета за профит на сопственикот.
Повеќе апартмани, поголема сметка
Замислете сопственик кој има три апартмани и секој од нив во текот на јули и август ќе продаде по 40 ноќевања, со просечна цена од 60 евра.
Тоа би значело потенцијални 7.200 евра бруто приход за два месеца, пред да се одземат трошоците и даночните обврски.
Од друга страна, апартман со повисока цена не значи автоматски и поголема заработка. Сместување од 80 евра кое е пополнето само десет дена може да донесе помал приход од апартман од 50 евра кој има 25 продадени ноќевања.
Затоа кај приватното сместување важен фактор е и пополнетоста, а не само цената по ноќ.
УЈП со порака и за сезонските работници
На средбата во Охрид не се разговарало само за издавањето недвижности.
Во фокусот биле и сезонските работници во туристичкиот сектор – готвачи, бармени, собари, рецепционери, лица кои работат на чистење и одржување и други ангажирани лица.
УЈП посочува дека ангажманот на сезонски и повремени работници до најмногу 180 дена во календарската година треба да биде формализиран и пријавен согласно прописите.
Со кампањата „Фер туризам започнува со пријавен доход“, УЈП сака да укаже дека туристичката сезона не значи само повеќе гости и поголем промет, туку и обврска приходите од туристичката активност да бидат правилно пријавени.
Денес сопственик на апартман може за неколку минути да го понуди своето сместување на туристи од Германија, Холандија, Полска, Србија и од многу други земји. Дигиталните платформи значително го олеснија пристапот до гости, но истовремено го направија приватното издавање многу поблиску до формална економска активност.
Затоа пораката на УЈП е јасна: може да издавате само неколку дена во годината, гостинот може да ви плати во кеш, а резервацијата може да дојде преку Booking, Airbnb или Facebook – но приходот од издавањето сепак треба да биде пријавен.