Во Македонија се објавени две различни пресметки за месечните трошоци на едно семејство, кои покажуваат колку методологијата може да влијае врз проценката на животните трошоци.
Според податоците за август 2026 година, потрошувачката кошничка пресметана од Министерството за економија изнесува 58.845 денари, додека минималната синдикална кошничка достигнува 68.675 денари.
Иако во јавноста разликата се опишува како околу 11.000 денари, според наведените износи таа изнесува точно 9.830 денари.
Најголемата разлика е кај храната
Една од најзначајните разлики меѓу двете пресметки се однесува на средствата што семејствата ги издвојуваат за храна и пијалаци.
Според Министерството за економија, за оваа категорија во август биле потребни 21.132 денари месечно.
Синдикалната кошничка, пак, предвидува 25.032 денари, односно 3.900 денари повеќе само за храна и пијалаци.
Оваа разлика е особено значајна бидејќи станува збор за трошоци што се неизбежен дел од секојдневието на секое домаќинство.
Зошто двете кошнички покажуваат различни износи?
Главната причина за разликата е начинот на кој се пресметуваат трошоците.
Министерството за економија ја заснова својата кошничка на статистички податоци за реално остварената просечна потрошувачка на домаќинствата.
При пресметката се користат податоци од Државниот завод за статистика, цени од осум градови, информации од 23 пазари за овошје и зеленчук, како и цени на најпродаваните прехранбени производи во поголемите трговски синџири.
Синдикалната кошничка, од друга страна, претставува проценка на средствата потребни за покривање на предвидените месечни потреби на едно четиричлено семејство.
Разлики постојат и во опфатот на трошоците. Во синдикалната пресметка се вклучени одредени ставки, како кирија, кои не се пресметуваат на ист начин во владината кошничка.
Колку пари остануваат по плаќањето на сметките?
Различните пресметки повторно го отвораат прашањето дали месечните примања на домаќинствата се доволни за покривање на основните животни потреби.
Освен храната, семејниот буџет треба да ги покрие и трошоците за електрична енергија, вода, греење, превоз, облека, здравство и други секојдневни потреби.
За домаќинствата што плаќаат кирија или отплаќаат станбен кредит, финансискиот товар може да биде уште поголем.
Во септември годишната инфлација изнесувала 2,7 проценти, што дополнително го задржува вниманието на јавноста врз движењето на цените и куповната моќ.
Иако двете потрошувачки кошнички се изработени според различни методологии и не се целосно споредливи, тие покажуваат колку значајно место заземаат основните трошоци во семејниот буџет.
За граѓаните, најважното прашање останува колку пари им се потребни за да го поминат месецот и дали нивните плати можат да ги покријат сите неопходни трошоци.