Ограничување од 100 км/ч на европските автопати? Нов предлог би можел да ги промени правилата за возачите
Актуелно

Ограничување од 100 км/ч на европските автопати? Нов предлог би можел да ги промени правилата за возачите

18. 10. 2026.

Максимална брзина од 100 километри на час на автопатиштата и главните патишта низ Европската Унија – ова е предлогот на австриски економист кој смета дека со побавно возење Европа би можела да заштеди енергија, да ја подобри безбедноста во сообраќајот и да ја намали зависноста од увоз на нафта. Сепак, не станува збор за официјална одлука на ЕУ, туку за индивидуална иницијатива.

Во време кога европските земји бараат начини за намалување на потрошувачката на енергија, повторно се отвора прашањето дали ограничувањето на брзината на автомобилите би можело да донесе значителни придобивки.

Австрискиот економист Гинтер Фелингер-Јан, кој е и претседател на Австрискиот комитет за проширување на НАТО, предложи воведување единствена максимална брзина од 100 км/ч за дизел-возилата на автопатиштата и главните патишта во Европската Унија.

Иницијативата ја објави на социјалната мрежа Икс, образложувајќи дека со ваквата мерка би се намалила потрошувачката на гориво, но и европската зависност од странски енергенси.

Според него, помалата потрошувачка на нафта би значела и намалување на приходите што Русија ги остварува од нејзината продажба.

Од 130 на 100 км/ч – голема промена за европските возачи

Во голем дел од Европа, на автопатиштата во моментов се дозволени брзини од 120 или 130 километри на час.

Во Германија, пак, постојат делници на автопатиштата на кои нема општо ограничување на максималната брзина.

Холандија е еден од примерите каде што веќе се применува пониско ограничување – на автопатиштата во текот на денот максимално дозволената брзина изнесува 100 км/ч.

Доколку некогаш се прифати предлогот на Фелингер-Јан, тоа би значело значителна промена за возачите кои се навикнати да патуваат со поголеми брзини.

Неговата идеја е наместо различни национални правила да постои единствено ограничување на европско ниво.

Помала потрошувачка на гориво и поголема безбедност

Економистот издвојува шест причини поради кои смета дека намалувањето на брзината би било корисно.

Еден од главните аргументи е безбедноста во сообраќајот. Според него, пониските брзини би можеле да придонесат за намалување на бројот на тешки сообраќајни несреќи и смртни случаи.

Втората важна причина е заштедата на енергија.

Автомобилите при пониски брзини вообичаено трошат помалку гориво, додека кај електричните возила може да се намали потрошувачката на електрична енергија.

Фелингер-Јан смета дека ваквите заштеди, доколку се применуваат на пошироко европско ниво, би можеле да придонесат за намалување на потребата од увоз на нафта и други фосилни горива.

Меѓу дополнителните придобивки ги наведува намалувањето на емисиите на штетни гасови, помалата сообраќајна бучава и поедноставувањето на прописите за возачите што патуваат низ повеќе европски држави.

Дали би се смениле и ограничувањата во градовите?

Предлогот не предвидува сите патишта да добијат ограничување од 100 км/ч.

Во населените места, на опасните делници и во зоните каде што се изведуваат градежни работи би продолжиле да важат постојните пониски ограничувања, односно оние што се неопходни за безбедноста на сообраќајот.

Идејата се однесува на воспоставување заедничка највисока дозволена брзина за опфатените патишта, без укинување на построгите локални правила.

И претходно имало иницијативи за побавно возење

Намалувањето на брзината како начин за заштеда на енергија и намалување на загадувањето не е нова тема во Европа.

Во 2020 година во Франција беше отворена иницијатива за намалување на максималната брзина на автопатиштата на 110 км/ч, со цел да се намалат емисиите на јаглерод диоксид.

Прашањето повторно добива внимание во контекст на цените на енергенсите и настојувањата на европските земји да ја намалат зависноста од увозни извори на енергија.

Дали ЕУ навистина ќе воведе ограничување од 100 км/ч?

Иако предлогот отвора прашања за идните сообраќајни правила, засега нема одлука за воведување единствено ограничување на брзината од 100 км/ч во Европската Унија.

Иницијативата потекнува од австрискиот економист и не претставува усвоена мерка или официјално договорена европска политика.

Тоа значи дека возачите засега продолжуваат да ги почитуваат ограничувањата што важат во секоја земја одделно.

Дали во иднина европските држави ќе се одлучат за пониски и усогласени ограничувања на брзината останува отворено прашање. Засега, возењето со 100 км/ч на сите европски автопати е само предлог, а не ново правило.