На интернет со години кружи едно едноставно објаснување:
Луѓето не се смееле затоа што имале лоши заби.
Звучи логично.
Само што вистинската приказна е многу поинтересна.
Не, не било само поради забите
Стоматологијата во 19 век навистина била далеку од денешната, но тоа не може целосно да објасни зошто сериозниот израз бил толку распространет.
Една од причините се крие во нешто што денес го земаме здраво за готово – брзината на фотографирањето.
Во најраните години на фотографијата експозицијата можела да трае значително подолго отколку денес.
А сега обидете се да задржите совршена широка насмевка без да се помрднете.
Не е баш лесно.
Многу попрактично било човекот да седи мирно со опуштено и сериозно лице.
Но технологијата брзо напредувала, времето потребно за фотографирање се скратувало – а сериозните лица не исчезнале.
Значи постоела уште една причина.
Фотографијата не била „слика за Instagram“
Денес фотографираме сè.
Кафето.
Ручекот.
Кучето.
Зајдисонцето.
Себеси во лифт.
И ако фотографијата не ни се допаѓа – ја бришеме и правиме уште 17.
Во 19 век фотографирањето било сосема поинаков настан.
За многу луѓе професионалниот портрет бил редок, свечен и релативно скап момент.
Фотографијата требало да остане со години, можеби и да биде една од малкуте слики што семејството ќе ги има од таа личност.
Затоа луѓето не се однесувале пред камерата како што се однесуваме ние денес.
Портретот требало да покаже достоинство, карактер и статус.
А широката насмевка едноставно не била стандардниот израз за формален портрет.
Пред фотографијата постоеле сликарските портрети
Фотографијата не започнала во културен вакуум.
Пред неа, луѓето со доволно пари нарачувале насликани портрети.
А погледнете ги кралевите, аристократите и богатите трговци на тие слики.
Колку од нив се насмеани од уво до уво?
Речиси никој.
Со векови сериозниот израз бил поврзуван со достоинство и формалност.
Кога се појавила фотографијата, таа во голема мера ја наследила истата традиција.
Насмевката подоцна станала нормална
Со развојот на фотографската технологија работите почнале да се менуваат.
Камерите станале побрзи, поевтини и подостапни.
Фотографирањето постепено престанало да биде редок свечен настан и станало дел од секојдневието.
А потоа се случила уште една голема промена – компаниите почнале да им продаваат фотоапарати на обичните семејства.
Фотографиите веќе не биле само портрети што требало да покажат сериозност.
Тие требало да ги зачуваат среќните моменти.
Родендени.
Одмори.
Семејни собири.
Деца.
Прослави.
И насмевката полека станала нешто што денес го сметаме за сосема природно штом некој ќе извади камера.
А денес имаме сосема спротивен проблем
Интересно е колку се промениле правилата за само стотина години.
Некогаш камерата се појавувала можеби неколку пати во животот и луѓето стоеле неподвижно и сериозно.
Денес во телефонот можеме да имаме 20 речиси идентични фотографии од сопственото лице направени за помалку од една минута.
И додека нашите предци се труделе да изгледаат достоинствено...
ние се обидуваме да откриеме која од 20 фотографии има „најдобар агол“.
Затоа следниот пат кога ќе погледнете стара фотографија на која прадедо ви изгледа како да е лут на целиот свет, не мора да значи дека навистина бил.
Можеби само се фотографирал точно онака како што тогаш се сметало дека треба.