Венеција стои врз милиони дрвени столбови: Како не изгниле по толку векови под вода?
Актуелно

Венеција стои врз милиони дрвени столбови: Како не изгниле по толку векови под вода?

11. 10. 2026.

Кога ќе помислиме на Венеција, првата слика се каналите, гондолите и прекрасните историски палати. Но под овој необичен град се крие инженерско решение старо со векови: огромен број дрвени столбови врз кои се изградени делови од неговите најпознати градби. Уште поневеројатно е што голем дел од дрвото успеало да опстане во влажната средина со стотици години.

Венеција е изградена во лагуна на северниот дел од Јадранското Море, на терен што на прв поглед не изгледа како идеално место за подигање голем град.

Мекото и нестабилно тло претставувало сериозен предизвик за градителите. За да создадат цврста основа за зградите, тие користеле техника која денес се смета за едно од најинтересните инженерски достигнувања во историјата.

Град изграден врз дрво

Наместо да поставуваат темели на цврста карпа, градителите забивале дрвени столбови длабоко во почвата под водата.

Столбовите се поставувале густо еден до друг, создавајќи стабилна основа што го пренесувала товарот на градбите врз подлабоките слоеви на почвата.

Над нив се поставувале дрвени платформи и камени темели, врз кои постепено се издигнувале куќите, палатите и другите градби.

Во различни периоди се користеле различни видови дрво, меѓу кои ариш, даб и други издржливи видови.

Зошто дрвото не изгнило?

Обично, кога дрвото долго време е изложено на влага, почнува да се распаѓа.

Но условите под Венеција се поинакви.

Дрвените столбови се наоѓаат во почва заситена со вода, каде што има многу малку достапен кислород.

Бидејќи на многу организми што предизвикуваат гниење им е потребен кислород, ваквата средина значително го забавува распаѓањето на дрвото.

Тоа не значи дека столбовите се неуништливи. Подводното дрво може да биде изложено и на други облици на биолошко и хемиско оштетување.

Сепак, специфичните услови овозможиле многу историски темели да опстанат со векови.

Дали дрвото навистина се претворило во камен?

Често може да се прочита дека дрвените столбови под Венеција со текот на времето целосно се претвориле во камен.

Но тоа е поедноставено објаснување.

Минералите во околината можат да влијаат врз структурата на материјалите, но главната причина за долготрајноста на столбовите е нивната положба во средина со ограничен пристап на кислород.

Со други зборови, тајната не е во тоа што целото дрво се скаменило, туку во начинот на кој било заштитено од вообичаените услови што предизвикуваат гниење.

Венеција и денес се соочува со предизвици

Иако нејзините темели издржале со векови, Венеција не е имуна на промените во природната средина.

Покачувањето на нивото на морето, слегнувањето на тлото и високите води претставуваат долгорочни предизвици за градот.

Затоа неговото зачувување бара постојано одржување, истражување и современи инженерски решенија.

Историја што се крие под површината

Милиони туристи секоја година ги фотографираат мостовите, плоштадите и каналите на Венеција.

Но малкумина размислуваат за тоа што се наоѓа под нивните нозе.

Еден од најпознатите градови во светот опстојува благодарение на инженерско решение создадено многу пред современите градежни машини и технологии.

И можеби токму тоа е најинтересниот дел од приказната за Венеција: нејзината вистинска архитектонска тајна не е видлива на разгледниците, туку е скриена длабоко под водата.