Додека голем дел од младите се насочуваат кон гимназиско и високо образование, компаниите со години се соочуваат со недостиг од квалификувана работна сила во занаетчиските и техничките професии.
Податоците и анализите на Агенцијата за вработување покажуваат дека меѓу бараните занимања се заварувачите, возачите, браварите и градежните работници.
Познавачите на пазарот на трудот посочуваат дека недостигот од искусни работници им овозможува на квалификуваните мајстори да договараат подобри услови и повисоки надоместоци за својата работа.
Ова се пет групи професии во кои практичното знаење и искуството можат да бидат поважни од факултетската диплома.
1. Заварувачи – искусните мајстори можат да заработуваат и над 2.000 евра
Заварувањето е една од професиите во кои практичните вештини и дополнителните сертификати имаат големо значење.
Особено се ценети заварувачите што владеат со посложени техники и можат да работат на индустриски конструкции и специјализирани проекти.
Во регионалните анализи на пазарот на трудот се наведуваат примери на искусни заварувачи со заработка повисока од 2.000 евра месечно, а за одредени краткорочни ангажмани биле понудени и значително поголеми износи.
Сепак, ваквите проекти најчесто траат ограничен период и не гарантираат постојана заработка во текот на целата година.
2. Автомеханичари – професија за која секогаш има потреба
Без разлика дали станува збор за Скопје, Битола, Тетово или помалите градови, добрите автомеханичари се постојано потребни.
Од редовни сервиси до сложени поправки на мотори, менувачи и електронски системи, современите автомобили бараат сè поголемо техничко знаење.
Особено се барани механичарите што знаат да користат компјутерска дијагностика и да откриваат дефекти кај поновите модели возила.
Висината на заработката зависи од искуството, специјализацијата и местото на работа.
Автомеханичарите што имаат сопствен сервис можат да остваруваат повисоки приходи, но истовремено мора да ги покриваат трошоците за простор, опрема, резервни делови и одржување на работилницата.
3. Пекари и бурек-мајстори – тешка работа што се бара
Работниот ден на пекарите често започнува во текот на ноќта, додека поголемиот дел од граѓаните спијат.
Високите температури, физичкиот напор и ноќните смени се дел од секојдневието во оваа професија.
Сепак, искусните пекари и бурек-мајстори се барана работна сила, особено оние што можат самостојно да го организираат и водат производството.
Најценети се работниците што ја познаваат целата постапка, од подготовка на тестото до печење и добивање готов производ.
Претставници на пекарската индустрија во регионот посочуваат дека ноќната работа и недостигот од квалификувани работници можат дополнително да влијаат врз висината на заработката.
4. Професионални возачи – повисоки примања во меѓународниот транспорт
Возачите на камиони и автобуси се уште една категорија работници за кои постои побарувачка.
Особено добра заработка можат да остварат возачите што работат во меѓународниот транспорт, каде што основната плата често е дополнета со надоместоци за патувања и престој.
Сепак, оваа професија има и свои предизвици.
Потребни се соодветна возачка категорија, дополнителни квалификации и подготвеност за долги патувања и отсуства од дома.
За многу професионални возачи, работата подразбира поминување повеќе денови на пат, што може да биде особено напорно за оние со семејни обврски.
5. Водоводџии, електричари и молери – занаети што можат добро да се наплатат
Поправка на водоводни инсталации, поставување електрични инсталации, молерисување и изработка на мебел се услуги за кои постојано има потреба.
Цената на работата зависи од сложеноста на проектот, потребното време, рокот за изведба и побарувачката.
Искусните мајстори што работат самостојно и имаат изградена мрежа на клиенти можат да остваруваат значителни месечни приходи.
Во одредени случаи, нивната заработка може да биде повисока и од платата на работник со високо образование.
Сепак, кај самостојните занаетчии приходите не се секогаш стабилни. Во еден месец може да имаат многу ангажмани, а во следниот значително помалку.
Дипломата не е пресудна, но искуството е
За влез во овие професии најчесто не е потребно факултетско образование. Средното стручно образование, обуките и практичната работа можат да бидат добра основа за започнување кариера.
Сепак, за повисока заработка обично се потребни дополнителни квалификации, специјализација и повеќегодишно искуство.
Иако во овие професии е можно да се заработуваат и повеќе од 1.000 евра месечно, тоа не значи дека толкави примања има секој работник. Заработката зависи од искуството, побарувачката, видот на ангажманот и од тоа дали лицето работи за компанија или самостојно.
Она што е извесно е дека практичните вештини и добриот занает остануваат вредни на пазарот на трудот, дури и без факултетска диплома.
