Tour du Mont-Blanc (TMB), кружна рута долга околу 170 километри, минува низ Франција, Италија и Швајцарија, а секоја година по неа поминуваат околу 80.000 луѓе.
Меѓутоа, нејзината популарност почнува да создава сериозни проблеми. Најпосетените делови од рутата се толку преполни што планинарите се движат речиси еден зад друг, додека локалното население сè почесто предупредува на притисокот што големиот број посетители го создава врз природата и инфраструктурата.
„Денес се движиме во колона. Луѓето можат да ги гледаат само грбовите на оние пред нив. Тоа и не е баш идеално“, изјавил Жан-Марк Пејлекс, градоначалник на француското место Сен-Жерве-ле-Бен, за швајцарскиот јавен сервис SRF.
Тој се залага за ограничување на пристапот до рутата од следната пролет, со контроли и можни санкции.
Без резервација нема планинарење?
Според предлогот што се разгледува, идните посетители кои сакаат да ја поминат Tour du Mont-Blanc би морале однапред да резервираат место во планинарски дом или на официјално одредено место за бивакување.
Доколку нема слободно место, планинарите би морале да го одложат своето патување за следната година.
Иако само дел од рутата се наоѓа на територијата на Сен-Жерве-ле-Бен, општините долж францускиот дел од патеката работат на заеднички правила и сакаат тие да бидат воведени веќе од пролетта 2027 година.
Швајцарија не сака забрани, туку договор
Ситуацијата е малку поинаква од другата страна на границата.
Швајцарија засега не планира слични ограничувања. Јоахим Раузис, градоначалник на Орсиер во кантонот Вале, смета дека постојат предупредувачки знаци и дека е потребно подобро управување, но не зборува за екстремен прекумерен туризам.
Наместо ограничување на бројот на посетители, тој повикува на подобра координација меѓу Франција, Италија и Швајцарија, низ кои минува рутата.
Големиот број туристи, сепак, не претставува проблем само за природата и локалните заедници. Притисок чувствуваат и планинарските водичи, кои честопати мора да резервираат хотели и планинарски домови дури и една година однапред.
Дали планините можат да останат достапни за сите?
Дебатата околу Tour du Mont-Blanc отвора пошироко прашање за иднината на планинскиот туризам. Како да се усогласи сè поголемата популарност на Алпите со заштитата на природата, квалитетот на искуството и интересите на локалното население?
Задолжителните резервации би можеле да ги намалат гужвите и да овозможат подобра контрола врз бројот на посетители. Од друга страна, таквиот систем ја менува традиционалната идеја за планинарењето како активност до која секој може слободно да пристапи.
Овој концепт, сепак, не е целосно нов. На француската рута кон врвот Мон Блан, ноќевањето во домовите Nid d’Aigle, Tête Rousse и Goûter веќе бара претходна резервација, а при контрола потребно е да се покаже потврда и да се наведат имињата на сите учесници.
Инаку, домовите Goûter и Tête Rousse биле отворени во текот на овогодишната сезона, но од 11 август привремено се затворени поради опасност од одрони.
Доколку бидат усвоени новите правила за Tour du Mont-Blanc, планирањето на оваа популарна планинарска авантура наскоро би можело да добие уште еден задолжителен чекор – резервација на место пред воопшто да тргнете на патеката.