Еден од главните извори на загадување останува греењето на домаќинствата со дрва, јаглен, пелети и други несоодветни материјали. И покрај субвенциите за инвертер-клима уреди и топлински пумпи, досегашните мерки очигледно не се доволни за трајно решавање на проблемот.
НОВ ЗАКОН ЗА ЖИВОТНАТА СРЕДИНА ПРЕДИЗВИКУВА РЕАКЦИИ
Во собраниска процедура се наоѓа предлог-закон за животната средина, кој предизвика загриженост кај еколошките организации. Тие предупредуваат дека предложените измени би можеле да ги олеснат условите за работење на индустриски капацитети што загадуваат, како и да ги ослабат механизмите за контрола и санација на контаминирани подрачја.
Еколошките здруженија бараат поголема транспарентност и построги правила за заштита на здравјето на граѓаните.
ДИГИТАЛНИ РЕГИСТРИ И КОНТРОЛА НА ДЕПОНИИТЕ
Министерството за животна средина најавува дигитална трансформација преку пет модули, меѓу кои и мапирање на нелегалните депонии, видеонадзор на критични локации и дигитален регистар за следење на емисиите од 140 индустриски оператори.
Примената на новиот систем за контрола на емисиите е предвидена за септември 2027 година.
ЈУГОХРОМ – ЕКОЛОШКО ЖАРИШТЕ КОЕ СÈ УШТЕ ЧЕКА РЕШЕНИЕ
Еден од најсериозните еколошки проблеми останува депонијата на поранешниот индустриски капацитет „Југохром“, каде што се складирани околу 2,2 милиони тони отпад, вклучително и 7.388 тони шестовалентен хром.
Посебна загриженост предизвикува близината на изворот Рашче, кој е еден од главните извори на вода за пиење за Скопје.
Меѓу разгледуваните решенија е и изнесување на опасниот отпад во странство, но проценетата цена достигнува околу 90 милиони евра.
ШТО ПРЕДВИДУВААТ МЕРКИТЕ КОГА ЗАГАДУВАЊЕТО ЌЕ СЕ ЗГОЛЕМИ?
При надминување на критичните вредности на ПМ2,5 и ПМ10 честичките, предвидени се итни мерки како:
-
Намалување до 50% на користењето службени возила
-
Прекинување или ограничување на градежните активности што создаваат прашина
-
Посебни мерки за бремените жени, хронично болните и лицата над 60 години
-
Замена на старите системи за греење со поеколошки решенија
-
Поставување филтри за воздух во градинки, училишта и болници
Повеќе од 70 институции треба да ги заменат старите системи за греење со поеколошки алтернативи.
Сепак, за вистинско подобрување на квалитетот на воздухот потребни се долгорочни инвестиции, модернизација на централното греење, проширување на можностите за греење на гас и намалување на употребата на загадувачки горива.
И оваа зима останува истото прашање: дали граѓаните повторно ќе дишат загаден воздух додека системските решенија чекаат на реализација?