Едноставната пресметка покажува дека една минимална плата покрива само околу 38% од вредноста на кошницата. За да се достигне целиот износ потребни се околу 2,6 минимални плати.
Во меѓувреме, повторно е актуелизиран предлогот минималната плата да се зголеми на 36.960 денари, односно приближно 600 евра. Станува збор за предложена измена на Законот за минимална плата, а не за веќе донесена одлука.
За храна над 25.000 денари месечно
Според пресметката на Сојузот на синдикатите на Македонија, синдикалната минимална кошница за август 2026 година изнесува 68.675 денари, што е за 177 денари повеќе од јули.
Најголема ставка во семејниот буџет е храната. За храна и безалкохолни пијалаци се предвидени 25.032 денари месечно. Следуваат образованието со 7.192 денари, облеката и обувките со 6.511 денари, додека за станарина, вода, струја и греење се пресметани 6.370 денари. За транспорт се потребни уште 5.175 денари.
Тоа значи дека речиси цела минимална плата би била потребна само за храната предвидена во кошницата за едно четиричлено семејство.
Со кирија, трошоците надминуваат 84.000 денари
Ситуацијата е уште поизразена кај семејствата кои немаат сопствено живеалиште.
Кога во пресметката ќе се вклучи и изнајмување стан од 60 квадратни метри, вредноста на синдикалната кошница се зголемува на 84.050 денари месечно.
Во таков случај, една минимална плата покрива околу 31% од проценетите месечни трошоци, а за целиот износ би биле потребни повеќе од три минимални плати.
Повторно се предлага минимална плата од околу 600 евра
Во Собранието повторно е доставен предлог за промена на Законот за минимална плата со кој се предвидува најниската плата да не биде помала од 36.960 денари.
Предложено е новиот износ да почне да се применува од октомври 2026 година, по што во март 2027 година би следело редовното усогласување.
Важно е да се нагласи дека станува збор за предлог-закон кој допрва треба да ја помине собраниската процедура, па износот од 36.960 денари во моментов не претставува нова важечка минимална плата.
Предлогот предвидува и привремена финансиска поддршка за дел од дополнителниот товар од придонесите при зголемувањето на минималната плата, за периодот од октомври 2026 до март 2027 година.
Минималната плата е нешто повеќе од половина од просечната
Дополнителна слика за состојбата дава споредбата со просечната заработувачка.
Според последните објавени податоци на Државниот завод за статистика, просечната нето-плата во јуни 2026 година изнесувала 48.381 денар.
Во споредба со неа, минималната плата од 26.046 денари изнесува околу 53,8% од просечната нето-плата.
Како сега се утврдува минималната плата?
Според важечкото законско решение, минималната плата редовно се усогласува во март.
При пресметката се земаат предвид два показатели: 50% од растот на просечната нето-плата и 50% од растот на трошоците за живот во претходната година.
Дополнително, утврдената минимална плата не треба да биде пониска од 57% од просечната нето-плата за претходната година.
Додека следното редовно усогласување е предвидено за март, новиот предлог повторно го отвора прашањето дали минималната заработувачка треба да се зголеми порано и колкав треба да биде најнискиот приход од работа во услови кога синдикалната кошница се приближува до 70.000 денари.