Иако многу граѓани претпочитаат да плаќаат со готовина, особено кога станува збор за поголеми набавки, парите во паричникот не секогаш се доволни за да се заврши купувањето.
Причината е законското ограничување што се применува од 1 јануари 2025 година, со кое максималниот праг за готовински плаќања беше намален од 2.000 на 1.000 евра во денарска противвредност.
Ова правило произлегува од Законот за спречување перење пари и финансирање тероризам, а неговата цел е да се обезбеди поголема контрола и следливост на финансиските трансакции.
За кои купувања важи ограничувањето?
Забраната не се однесува само на големи деловни трансакции, туку и на секојдневни купувања на граѓаните, доколку нивната вредност го достигне законскиот праг.
На пример, ако купувате поскап мобилен телефон, телевизор, компјутер, машина за перење или мебел, а вкупната вредност изнесува 1.000 евра или повеќе, не можете целата сума да ја платите со банкноти директно на каса.
Истото важи и за услуги со повисока вредност, како реновирање стан, поставување нови прозорци, изработка на кујна по мерка или други градежни и занаетчиски работи.
Во такви случаи, плаќањето треба да се реализира преку банка, платежна сметка или друг дозволен безготовински начин.
Не можете да го заобиколите лимитот со повеќе помали плаќања
Важен детал е дека ограничувањето не се применува само на поединечна трансакција.
Законот ги опфаќа и плаќањата што се очигледно поврзани меѓу себе. Тоа значи дека поделбата на една поголема набавка на неколку помали уплати не претставува начин да се избегне законската забрана.
На пример, доколку купувате производ во вредност од 1.500 евра, не можете едноставно да ја поделите сумата на две готовински уплати за да го заобиколите ограничувањето.
Исто така, важно е да се знае дека забраната важи и за износ од точно 1.000 евра во денарска противвредност, а не само за суми што го надминуваат овој праг.
Дали е забрането да чувате повеќе од 1.000 евра дома?
Не. Законското ограничување не значи дека граѓаните не смеат да поседуваат или да чуваат поголеми суми готовина.
Станува збор за ограничување на начинот на плаќање при купување стоки и услуги, а не за забрана за поседување пари.
Исто така, не е задолжително секое поголемо плаќање да се изврши исклучиво со банкарска картичка. Граѓаните можат да користат и банкарски трансфер или друг дозволен начин на плаќање преку платежна институција.
Високи казни за непочитување на правилото
За трговците кои ќе примат готовина спротивно на законското ограничување се предвидени значителни парични казни.
Во зависност од големината на компанијата, глобите се движат од 5.000 до 40.000 евра во денарска противвредност.
Надзорот врз примената на оваа забрана го врши Управата за јавни приходи, во согласност со своите законски надлежности.
За граѓаните, практичната препорака е едноставна: пред да купат поскап производ или да договорат услуга со поголема вредност, треба да го проверат начинот на плаќање.
Така ќе избегнат непријатна ситуација во која располагаат со доволно готовина, но поради законското ограничување не можат да ја завршат трансакцијата на посакуваниот начин.