Познато?
Ова е едно од оние мали секојдневни искуства поради кои понекогаш се прашуваме што се случува со нашата меморија.
Но, фактот дека сте влегле во кујната и сте заборавиле што сте сакале да земете не значи автоматски дека имате лоша меморија.
Научниците со години го истражуваат начинот на кој мозокот ги организира информациите и како промената на контекстот може да влијае врз она што го држиме во мислите.
Вратата можеби има поголема улога отколку што мислите
Овој феномен често се поврзува со она што во истражувањата се нарекува „doorway effect“, односно ефект на преминување низ врата.
Идејата е интересна.
Мозокот не го доживува целиот ден како една непрекината приказна. Наместо тоа, нашите искуства ги организира во помали „настани“ или целини.
Кога се менува контекстот – на пример, кога од една просторија преминуваме во друга – мозокот може да го регистрира тоа како премин кон нов настан.
Информацијата што била важна пред неколку секунди може да стане помалку достапна.
И токму тогаш стоите во кујната и размислувате:
„Што барав јас тука?“
Зошто се сеќаваме кога ќе се вратиме назад?
Ова е можеби најчудниот дел.
Понекогаш доволно е да се вратите во просторијата од која сте тргнале – и мислата одеднаш повторно се појавува.
Причината може да биде контекстот.
Местото во кое сме размислувале за нешто содржи различни визуелни и просторни сигнали кои можат да ни помогнат повторно да ја активираме мислата.
Го гледате каучот на кој сте седеле и одеднаш:
„Ааа, да! Полначот.“
Истото не се случува само со простории
Слично нешто може да ни се случи и во дигиталниот свет.
Го земате телефонот за да проверите нешто.
Гледате известување.
Отворате порака.
Потоа Instagram.
Поминале пет минути и сфаќате дека воопшто не знаете зошто првично сте го зеле телефонот.
Повторно – вниманието се префрлило во нов контекст и првичната намера исчезнала од фокусот.
„Чекај, што сакав да кажам?“
Промената на контекстот не мора ни да биде физичка.
Некој ве прекинува среде реченица.
Одговарате на друго прашање.
Неколку секунди подоцна сакате да продолжите и...
„Што зборував?“
Мислата не мора целосно да исчезнала од меморијата. Едноставно во тој момент потешко стигнувате до неа.
Значи, вратата е виновна?
Не баш.
Истражувањата за овој феномен се посложени и не секоја студија покажува дека самото поминување низ физичка врата автоматски предизвикува заборавање.
Повеќе станува збор за тоа како мозокот го обработува контекстот, промената на средината и различните настани.
А кога сме уморни, расеани или правиме повеќе работи истовремено, ваквите мали моменти на заборавање можат уште полесно да се случат.
Следниот пат направете мал експеримент
Следниот пат кога ќе влезете во друга соба и целосно ќе заборавите зошто сте таму, не стојте пет минути обидувајќи се насила да се сетите.
Вратете се таму од каде што сте тргнале.
Погледнете околу себе.
Можеби мислата ќе се врати сама.
А ако и тогаш не се сетите...
веројатно ќе ви текне пет минути подоцна, кога веќе ќе правите нешто сосема друго.