Меѓу најбараните занимања се водоводџиите, електричарите, плочкарите, заварувачите, фасадерите, искусните градежни работници и возачите на товарни возила. За дел од овие професии работодавачите нудат заработка од околу 70.000 денари, а во одредени случаи и повисока. Сепак, високата плата не е гаранција дека работното место брзо ќе биде пополнето.
Градежништвото нуди солидни заработки, но недостигаат мајстори
Еден од секторите што најсилно го чувствуваат недостигот од квалификувана работна сила е градежништвото.
Работата на градилиштата подразбира рано започнување на работниот ден, физички напор, работа на височина и изложеност на различни временски услови. Во лето работниците се соочуваат со високи температури, додека во зимските месеци студот и неповолните временски услови дополнително ја отежнуваат работата.
Токму ваквите околности се една од причините поради кои сè помалку луѓе се одлучуваат за овие професии, иако искусните мајстори можат да остварат високи месечни приходи.
Податоците од истражувањата за платите покажуваат дека заработката во градежништвото значително варира во зависност од работната позиција, искуството и компанијата. Кај повисоко платените позиции износите достигнуваат околу 1.200 евра, а поединечни работници можат да заработуваат и повеќе.
Посебно дефицитарни се заварувачите. Според анкетите за плати, најголемиот дел од работниците во оваа професија имаат нето-примања меѓу 30.000 и 60.000 денари, додека оние со поголемо искуство и специфични квалификации можат да заработуваат над оваа граница.
Сепак, станува збор за професии во кои желбата за работа не е доволна. Потребни се соодветна обука, практично знаење и искуство, особено затоа што грешките при извршувањето на одредени задачи можат да имаат сериозни последици.
И транспортните компании тешко наоѓаат возачи
Недостигот од работници е изразен и во транспортниот сектор, каде што постојано има потреба од возачи на товарни возила со соодветни возачки категории и работно искуство.
Кај одредени работни ангажмани, особено оние што вклучуваат подолги релации и дополнителни надоместоци, месечните примања можат значително да ја надминат просечната плата.
Но, ваквата заработка доаѓа со специфични обврски. Возачите често поминуваат долги часови зад воланот, имаат голема одговорност за товарот што го превезуваат, работат во смени и неретко отсуствуваат од дома подолг временски период.
Поради тоа, и покрај финансиските можности, транспортните компании не секогаш успеваат да обезбедат доволно квалификуван кадар.
Угостителството бара работници, особено искусни готвачи
Слични предизвици има и угостителскиот сектор. Рестораните и другите угостителски објекти имаат потреба од готвачи, келнери и помошен персонал, особено во периодите на зголемен обем на работа.
Искусните готвачи можат да преговараат за повисоки плати, но работата во професионална кујна бара брзина, добра организација, издржливост и способност за функционирање под притисок.
Дополнителен предизвик претставува работното време, кое често вклучува вечерни смени, викенди и празници, односно периоди кога најголемиот дел од останатите вработени се слободни.
Зошто недостигаат работници и покрај повисоките плати?
Според економските познавачи, недостигот од квалификувани работници е резултат на повеќе фактори.
Иселувањето на работоспособното население, стареењето на постојната работна сила и намалениот интерес кај младите за изучување занаети се меѓу главните причини за ваквата состојба.
Од Агенцијата за вработување и претходно беше посочувано дека градежништвото, угостителството и производството се меѓу секторите со најголеми потреби од работници.
Дополнително, дел од квалификуваните мајстори избираат да работат самостојно, наместо да засноваат редовен работен однос во компанија. На тој начин имаат поголема слобода при организирањето на работното време, изборот на ангажмани и договарањето на заработката.
Важен фактор е и начинот на кој се прикажуваат платите во огласите за вработување.
Имено, понудената заработка не секогаш претставува фиксна месечна плата. Во одредени случаи, наведениот износ вклучува бонуси, надоместоци за прекувремена работа или дополнителни исплати поврзани со исполнување работни норми.
Тоа значи дека можноста за заработка од 1.200 евра не подразбира автоматски дека секој вработен ќе добива толкав фиксен месечен износ.
Искуството станува сè повредно на пазарот на трудот
Еден од најголемите проблеми за работодавачите е што заинтересираните кандидати не секогаш ги поседуваат потребните квалификации за веднаш да започнат со работа.
За да се стане добар електричар, водоводџија, заварувач или друг квалификуван мајстор, потребни се години практична работа и усовршување.
Компаниите, од друга страна, имаат тековни обврски што не можат да чекаат додека новите работници стекнат искуство. Градежните проекти мора да продолжат, дефектите да се отстранат, а договорените нарачки да бидат испорачани навреме.
Токму затоа квалификуваните и искусни работници во одредени професии денес имаат значително подобра преговарачка позиција отколку пред неколку години.
И додека за дел од граѓаните предизвик останува пронаоѓањето добро платена работа, за сè поголем број работодавачи проблемот е спротивен – да најдат човек со соодветно знаење и искуство, дури и кога се подготвени да понудат повисока плата.